nieuws, tips, opdrachten en verslagen bij de lessen rkg voor het zesde jaar

 
Voor de bijbel-kwis (of is het quiz?) maak ik gebruik van bestaande kwis-vraagjes, zoals deze die je vindt op deze pagina. Daarbij heb ik om evidente redenen een voorkeur voor meerkeuze-vragen en vragen die ook in de les op de een of andere manier aan bod gekomen zijn, zoals de vraag wie Jezus genas (in Kafarnaüm). Naast het evangelie van Marcus zijn ook de passages uit het Eerste Testament, die iedereen kent (al was het maar door de Simpsons) een bron voor eenvoudige kwis-vragen.
posted by Kurt at 1:32 PM

 
Zesdejaars kunnen een eerste versie van de syllabus afhalen op deze pagina. Let op: de syllabus bestaat uit drie afzonderlijke bestanden. Kan je niets doen met een MS Word bestand, dan bezorg ik je met plezier een ander 'formaat'. /( /-/
posted by Kurt at 12:39 PM

 
Rooster voor beeldanalyse

Stap 1: OBSERVATIE: Wat zie je?

1 PERSONEN
Welke personen zie je: van welk
- geslacht?
- leeftijd?
- huidkleur/mensentype?

2 KLEDING EN ATTRIBUTEN
Wat dragen de personen:
- kleding en schoeisel?
- kenmerkende attributen?
- andere voorwerpen?

3 LICHAAMSHOUDING EN GEBAREN
In welke stand en gebaren worden de personen afgebeeld:
- hele lichaam?
- hoofd en gezicht?
- andere lichaamsdelen?

4 HANDELING EN INTERACTIE
Zijn er hoofd- en bijfiguren aan te wijzen?
Welke handeling(en) verrichten de personen?
Wat doen zij hier bij elkaar?
Is er een enkelvoudige handeling of simultane samenvatting van een reeks?

5 LANDSCHAP, PLANTEN EN DIEREN
Welke soort (natuurlijk) landschap:
- uit welke onderdelen opgebouwd?
- perspectief?
- opvallende elementen?
Welke dieren?
- wat doen deze (hier)?
Welke planten?
- bijzondere planten of bijzondere vormgeving?

6 ARCHITECTUUR EN MEUBILERING
Welke (culturele, d.i. door mensen gemaakte) omgeving?
- huizen, steden?
- opvallende elementen?
- meubels?
- gebruiksvoorwerpen?

7 KLEUR EN TONEN
Welke kleuren?
Welke licht- en donkereffecten?
Andere contrasten?
Dominerende kleuren? Nuances?

8 COMPOSITIE

Volgens welke geometrische figuren zijn personen en andere onderdelen gerangschikt?:
- horizontalen, verticalen , diagonalen?
- cirkel?
- driehoek?
- andere constructies?
Hoe wordt gewerkt met groot-klein, verafdichtbij, in licht-schaduw?

>>>>

Stap 2: INTERPRETATIE; Wat zie je erin?

1 PERSONEN
Wie zijn het? (als je dit al zonder volgende punten kunt vaststellen)

2 KLEDING EN ATTRIBUTEN
Wat zegt dit over hun:
- persoonlijkheid?
- beroep en sociaaleconomische positie?
- aanwezigheid / optreden in dit tafereel?

3 LICHAAMSHOUDING EN GEBAREN
Op welke:
- gevoelens?
- innerlijke houding?
- activiteit? kunnen deze wijzen?

4 HANDELING EN INTERACTIE
Welke gebeurtenis wordt hier uitgebeeld?
Herken je hierin een bijbel- of ander verhaal?
In hoeverre wordt dit verhaal wel en niet gevolgd?

5 LANDSCHAP, PLANTEN EN DIEREN
Welke functie hebben deze beeldelementen:
- enkel achtergrond of stoffering?
- bepaling van stemming?
- functie in handeling?
- (meer algemene) symbolische betekenis?

6 ARCHITECTUUR EN MEUBILERING
Welke functie hebben deze beeldelementen:
- enkel achtergrond of stoffering?
- bepaling van stemming?
- functie in handeling?
- (meer algemene) symbolische betekenis?

7 KLEUR EN TONEN
Maakt de schilder gebruik van traditionele kleurensymboliek?
Zegt de kleurstelling iets over de betreffende persoon?
Welke bijdrage levert dit coloriet aan vormgeving en boodschap van het geheel?

8 COMPOSITIE
Welke personen en onderdelen worden door deze compositie verbonden en in zinsverband geplaatst?
Wat zegt deze compositie over belang en plaats in de handeling van betreffende personen?
Welke aanwijzingen geeft deze compositie voor de strekking van het hele tafereel?

posted by Kurt at 3:23 AM

 
De Spiritus-test
Je vindt de test op deze pagina. De opdracht erbij is:
• SP01 Beantwoord alle meerkeuzevragen in de test. Noteer het resultaat van je test.
• SP02 Vraag op de site meer info op over de levensbeschouwing die voor jou uit de test is gekomen en neem die informatie door. (Het kan handig zijn een uitdraai te maken).
• SP03a Bespreek de resultaten van je test, en de info over de levensbeschouwing die voor jou uit de test is gekomen (zie SP02) met de andere leden van je wg.
• SP03b Maak van de resultaten en de bespreking een verslag in de wg en lever dat in.
Voor de bespreking in de wg is er lestijd nodig. Bespreek met elkaar en met de leerkracht wanneer daar ruimte voor gemaakt kan worden. Het is wel nodig dat iedereen vooraf de test heeft gedaan.
Voor de bespreking kan het nuttig zijn dat je je deze vragen stelt:
- Hoe vond ik het, om op deze vragen te moeten antwoorden?
- Welke moeilijkheden ondervond ik bij het beantwoorden van de vragen?
- Hoe reageerde ik op het resultaat? Had ik dit verwacht?
- Welke vraag zou ik op de site willen stellen aan de 'guru'?
Overleg met elkaar wat je kan doen voor groepsleden die geen toegang hebben tot het internet. Het is mogelijk om de vragen af te drukken. De op papier gegeven antwoorden kunnen dan later ingevoerd worden en het resultaat genoteerd.
posted by Kurt at 3:00 AM

 
De website bij Het Vak...
Klik hier om naar de rkg-site te gaan en meer bepaald de site voor het zesde jaar. Als ik ooit een vijf minuten tijd heb, dan ga ik 'm zeker eens updaten, maar voorlopig nog maar even niet. Om de elektronische versie van het Beeldanalysemodel te pakken te krijgen, moet je op de sit bovenaan doorklikken naar de 'Bibliotheek' en dan vind je het wel. Als het goed is, dan kan je het Word-bestand zo downen. Veel succes! /( /-/
posted by Kurt at 9:28 AM

 
Studiewijzer RKG6 (1e semester)

Onderstaande studiewijzer is gebaseerd op de revisie van de leerstof, zoals die in de klas is gebeurd. Hier en daar kan de tekst van de gesproken versie afwijken. Ook zijn nu en dan extra commentaren opgenomen, om het geheel een meer evenwichtig inhoud te geven.

• De probleemstelling
Als inleiding tot de cursus is dit jaar gekozen voor de kortfilm ‘Balance’ van de gebroeders Lauenstein. De film levert een beklemmende kijk-ervaring op. We hebben de kist, die de aanvankelijke harmonische verhoudingen tussen de vijf mannen op het platform zo brutaal verstoort, willen interpreteren als het ‘bezitten’ van een persoonlijke overtuiging, een mening over hoe het met de wereld moet gaan, onze voorkeur of ons plan, of ook onze levensvisie, levensoveruiging, of geloof. Het hebben van een sterke overtuiging zou dan steeds betekenen dat de andere een tegenstander wordt, een sta-in-de-weg, iemand die mijn plannen kan dwarsbomen. Het is een feit dat veel overtuigingen inderdaad zo functioneren. Iedereen heeft wel eens iemand ontmoet die niet kan luisteren en alleen zichzelf ernstig neemt. Zo’n houding typeren we als een ‘gesloten verhaal’. De toehoorder is alleen maar dat: hij of zij mag toe-horen, maar speelt geen rol in het verhaal. Dat verhaal is af en bestaat in hoofde van de ik-persoon. De film laat zien dat deze houding wel een soort overwinning op kan leveren, maar dan een heel steriele: de ‘winnaar’ heeft wel gelijk gekregen, maar kan zijn waarheid niet delen, en blijft alleen over, zelfs niet eens meer zeker van zijn bezit, dat nu onbereikbaar is geworden.
Balance stelt de vraag of er ook een open verhaal gedacht kan worden, een overtuiging dus, waarbij niet de ik-persoon het hele verhaal vertelt, maar waarin anderen ook een (hoofd-)rol spelen. Het lijkt alsof alleen een open verhaal vandaag soelaas kan bieden, omdat we in een wereld leven waarin vele meningen en overtuigingen bestaan. Concreet zal dat de toetssteen zijn, waaraan een levensvisie gemeten moet worden: welke rol krijgt een ander in je verhaal? Meer toegespitst op religies en levensvisies kan je die vraag vertalen als: ‘Welke rol wordt in een bepaalde religie/levensbeschouwing toebedeeld aan diegenen, die deze overtuiging niet delen? Spelen zij een rol van betekenis, en is de levensvisie een verbindend element, dat bruggen slaat, of is het integendeel een drempel of een muur die mensen van elkaar scheidt in voorstanders en tegenstanders? Pas na verloop van tijd, en na een verdere kennismaking met een aantal concrete levensvisies en religies, zal een antwoord op die vraag mogelijk worden.

• Bij de eerste verjaardag van de aanslagen van 9/11, hebben we in een ‘Special’ onderzoc ht of er - zoals sommige commentatoren beweerden - een verband is tussen godsdienstigheid en onverdraagzaamheid. Daarbij is het onderzoek van D. Hutsebaut bijzonder interessant. Daarnaast hebben we ook kennis genomen van een verrassende (en wellicht correcte) interpretatie van het verhaal van de rampzalige bouw van de Toren van Babel.

• Het ontstaan en de verspreiding van de wereldreligies
In een tweede beweging hebben we na de probleemstelling gekeken naar de levensbeschouwelijke situatie vandaag. Er zijn een handvol wereldreligies die sterk verspreid zijn over de wereld. We hebben wat cijfers genoemd en de planeet bekeken vanuit die vraag: welke religies bestaan er vandaag? Daarbij is opgevallen, dat de wereldreligies die vandaag beleden worden, eigenaardig genoeg, bijna allemaal op hetzelfde tijdstip in de geschiedenis van de mensheid zijn ontstaan. Die periode, waarvan de kern zich bevond tussen de 8e en de 2de eeuw voor onze tijdrekening, noemen we de axiale tijd (of de ‘spil’-tijd). We weten niet precies hoe het komt dat de grote wereldreligies bijna allemaal in diezelfde periode ontstaan zijn, maar het moet zeker te maken hebben met het ontstaan van grotere samenlevingsverbanden in die tijd. Mensen zijn in die periode veel meer met vreemdelingen in contact gekomen, en de oude scheiding tussen stammen werd losser. Er kwam handel op gang, mensen gingen reizen en men ging meer en meer in steden wonen. Die veranderingen maakten de oude stammenreligies irrelevant. Het meest duidelijk werd did in het opgeven van de Vedische voorschriften, die rond slachtoffers gecentreerd was: in de nieuwe steden hadden veel mensen geen dieren meer en het slachtofferen van dieren in de stad werd een onhoudbaar tafereel van bloedvergieten op een veel te grote schaal. Mensen wilden een ander gedachtengoed en dat vonden ze niet (meer) bij de vele goden die de vorige generaties hadden vereerd. Daar kwam nog bij, dat een aantal bijzondere individuen met een nieuw denken kwamen aanzetten, en heel snel bijval vonden, omdat hun verhaal zo nauw aansluiting vond bij de geestelijke noden van de mensen van die tijd. De wereldreligies zijn geboren en ontwikkelden en verspreidden zich tot in onze tijd.

• Na de leseenheid over het ontstaan en de verspreiding van de wereldreligies, hebben we ook een voorbeeld bekeken van een pre-historisch monument, dat iets kan laten raden over de religieuze voorstellingen van de mensen in de prehistorie. Daarbij is gebleken:
- dat religie geen granieten blok is dat onveranderd blijft voortbestaan doorheen de geschiedenis. Het is een steeds evoluerend gegeven. Nu eens stonden cirkels, dan weer de maan, de zon en dan weer de stenen in het centrum van de religieuze verbeelding.
- dat het steeds gaat om een poging tot contact leggen met een onzichtbare wereld, de wereld van de overleden voorouders. De primitieve mens moet zich bewust zijn geweest van een realiteit die zijn eigen bestaan en begrip ver te boven ging, en die de gang van zaken bleek te sturen. Religie moet dus een poging zijn om op de een of andere manier om te gaan met die krachten, die ik niet rechtstreeks kan controleren, maar die mij blijkbaar wel in de greep houden. Religieus bewustzijn is dus het zich realiseren van het overduidelijke feit, dat ik mezelf niet fundeer, maar dat ik er ben bij de gratie van het andere. Het komt er dus in religie op aan, mij op een goede manier tot die macht(en) te verhouden, om mijn bestaan veilig te stellen en zo mogelijk te verbeteren.

• Van alle landen is India zonder twijfel het meest doordrenkt van religieus zoeken. We maakten kennis met het geloof van de Indieërs, op verschillende manieren:
- Historisch en inhoudelijk hebben we het Vedische wereldbeeld op de korrel genomen. Daarin hebben we vooral naar de maatschappij-model gekeken, en gezien dat hieruit een nieuwer denken is ontstaan, dat zijn neerslag heeft gevonden in de Upanisaden. Daarin staan een nieuwe reeks goden centraal, waarvan Brahma (die overigens wel al in de Veda’s bekend was), Vishnu en Shiva de belangrijkste zijn. We hebben ons op die laatste gefocust, om in zijn gedaante als Heer van de Dans een beeld te krijgen van de wijze waarop de Upanisads de wereld en de tijd beschouwen. Het is geen lineair tijdsverloop, maar een cyclische beweging van komen en gaan, van geboren worden en sterven, in één woord van samsara, (leven-dood). Dat samsara fundamenteel als negatief wordt beschouwd is ons nogal vreemd voorgekomen, maar we stellen vast dat hindoes inderdaad op zoek gaan naar een manier om samsara te ontstijgen, in dokhsa of verlichting. De verschillende yoga’s hebben we ook kort bekeken.

• Het verhaal van Roos laat zien, dat mensen ook vandaag nog gevoelig zijn voor dat méér, dat zo ondefinieerbaar is, maar toch niet te ontkennen. Roos kan op een bepaald ogenblik niet meer tevreden zijn met het plezier en het genot van haar leven als jonge, feestvierende vrouw en gaat op zoek naar iets diepers, iets dat een groter geluk zou kunnen bieden. Zij vindt dat bij de Krshna-beweging. Hoe je ook denkt over haar zoeken, feit is, dat zij die stap heeft gezet en daarmee laat zien dat ook de grootste roes en het ruimste genot het verlangen naar iets anders en diepers niet kan wegvegen. Een gelijkaardig verhaal zagen we in de bio van Siddharta Gautama.
In het verhaal van Boeddha herkenden we veel van het hindoeïstische gedachtengoed en we leerden Siddharta zelf kennen als een asceet, die op zoek ging naar een antwoord op de vraag naar het lijden, nadat hij in een paar traumatiserende ontmoetingen de vreselijke waarheid over samsara had ontdekt. Zijn eigen oplossing is een vrij systematisch wereldbeeld met een concrete levensweg, die men als ‘de Middenweg’ typeert. De grondslagen van het boeddhisme tijn te kennen leerstof.

• Dat de religies niet allemaal hetzelfde zijn, werd bijzonder duidelijk in onze kennismaking met de levenswijze en de geloofsvoorstellingen van de joden van Antwerpen, en dan meer bepaald de ‘streng orthodoxe’ chassidim. We leerden hun geschiedenis kennen en leerden hoe zij zich rond een rebbe (rabbi) groeperen. Hun levenswijze stoelt op de Thora, met zijn geboden en verboden, die deze mensen in het dagelijks leven trachten te onderhouden. De sabbatrust, voedselvoorschriften en bepaalde uiterlijke tekens (haardracht, kleding) zijn daarbij belangrijk. Het verhaal van de chassidim laat ook zien, dat het samengaan van de moderniteit (met als peilers de wetenschappen en de persoonlijke vrijheden van de mens) niet altijd mooi sporen met de geloofsovertuiging van de chassidim. Voor hen is kennis bijna gelijk aan de inhoud van de Thora, terwijl andere bronnen op de achtergrond lijken te verdwijnen. Het pleidooi voor integratie en tegen assimilatie is mooi, maar er zijn hier toch kanttekeningen te plaatsen.

In het vervolg van de cursus zullen we zien dat die kanttekeningen al door Jezus werden geplaatst, waar hij de geschreven wet al (Thora) relativeerde en met een nieuwe interpretatie van de Wet kwam aanzetten. Maar laat me hier voorlopig alleen besluiten met de vaststelling dat we er nog niet uit zijn, of er een verhaal (in de ruimste betekenis van het woord) denkbaar is, dat de ander in zijn waarde laat en het geluk van allen bevordert. Stilaan zullen we die vraag gaan verweven met de prangende vraag naar zin, die in onze tijd zo sterk naar boven komt. Maar dat is voor na de vakantie.

posted by Kurt at 1:46 PM

 
Boeddha's boom bedreigd
NEW DELHI (ANP) - De beroemde bodhi-boom in het Oost-Indiase Bodhgaya, een afstammeling van de boom waaronder Boeddha verlichting bereikte, is ziek. Een mysterieus insect bedreigt de door boeddhisten vereerde boom, meldde de krant Asian Age donderdag.
De VN-organisatie voor wetenschap en cultuur (Unesco) heeft de regering van India en die van de deelstaat Bihar en ook particuliere organisaties opgeroepen om een oplossing voor het probleem te zoeken. De tempel rond de boom staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Een Unesco-woordvoerder kondigde een diepgaand onderzoek aan naar de zogeheten 'mealibug' die het op de boom gemunt heeft. Insecticiden helpen maar zeer tijdelijk.
In meditatie verzonken, bereikte Boeddha in de zesde eeuw voor Christus onder een voorloper van de huidige boom de staat van verlichting. Van de oorspronkelijke boom zou een stek naar Sri Lanka zijn overgebracht. Uit een loot daarvan zou het exemplaar in Bodhgaya zijn gegroeid.
posted by Kurt at 11:59 AM